مدرسه ی کارآمد

در مدرسه ی کارآمد ، سیاست فراهم آوردن شرایط و فضای مساعد برای شرکت خود انگیخته ، داوطلبانه ، خلاقانه و آزادانه ی اولیا و مربیان در هدایت و مدیریت فعالیت های آموزشی و تربیتی مدرسه ، در چارچوب سیاست های کلی و خط مشی های اساسی نظام تعلیم و تربیت است . جوهره ی مدرسه ی کارآمد بر چند اصل و سیاست مبنایی استوار است که عبارت اند از :

- تمرکز زدایی .

- مشارکت جویی و مشارکت پذیری .

- تفویض اختیارات ، متناسب با مسئولیت ها .

- بومی سازی برخی از برنامه ها و ایجاد انعطاف در آنها ، متناسب با شرایط اقلیمی و با رعایت مبانی و اصول .

- قائل شدن هویت و استقلال نسبی برای مدرسه .

- ایجاد زمینه ی خود راهبری و خلاقیت و پویایی در مدرسه ها .

- سیاست مدرسه ی کارآمد ، اولا بر جلب مشارکت همه جانبه و مسئولانه و خود جوش همه ی عوامل موثر در تعلیم و تربیت استوار است . ثانیا به دنبال ایجاد انگیزه در مشارکت جویانی است که خواهان ارتقای کیفیت تعلیم و تربیت هستند . علاوه بر آن ، انگیزه ی رشد و اعتلای فرد در جامعه و انگیزه ی روانی مشارکت جویان را برای حضور بیش تر در عرصه تعلیم و تقویت تربیت می کند .

سیاست مدرسه ی کارآمد ، زمینه ساز تبدیل مدیریت منفعل و هزینه ساز به مدیریت فعال و برنامه ریز است و از روزمرگی جلو گیری می کند . در این سیاست ، مدرسه محل تجلی مشارکت همه ی عوامل دخیل در امر آموزش و پرورش ، اعم از معلمان ، مربیان ، دانش آموزان ، اولیا ، مدیر و کارکنان اداری و خدماتی مدرسه است .

سیاست مدرسه ی کارآمد ، مدرسه ها را از بحران ها و مشکلات مزمن و پیچیده ی اداری مثل بوروکراسی زمان بر ، پرهزینه و خلاقیت کش نجات خواهد داد ، اما در عصر توسعه ی شتابان علم و فناوری در جهان پیچیده ی اطلاعاتی ، واحد های کوچک آموزشی قادر به حل مشکلات خود در تمام زمینه ها نیستند ، بلکه به منابع تغذیه کننده ی فکری و مادری نیاز دارند .

در واقع استقلال نسبی و خود کفا شدن مدرسه ، یک طرف قضیه است و دارا بودن پشتوانه ی علمی و نظارتی طرف دیگر آن . به عبارت دیگر ، مدرسه سنگری است که به پشت جبهه نیاز دارد .

بنابراین مدرسه ها باید روحیه ی بهره مندی از نیروهای ستادی و اجرایی و ارتباط منطقی ، زنده و پویا با تشکیلات اداری و ستادی را داشته باشند . این بدان معنی نیست که مدرسه مطلقا تحت امر تشکیلات ستادی و اجرایی اداره شود ؛ بلکه تشکیلات ستادی باید پاسخ گوی هرگونه نیاز مدرسه باشد و آن را با اندیشه های خلاق ، به گونه ای آگاهانه و مسئولانه آشنا سازد .

در این خصوص ، اختیارات فراوانی به مدرسه ها قابل تفویض است ، از جمله : تصمیم گیری های اداری ، مالی ، آموزشی ، پرورشی ، امتحانی ، انضباطی و فوق برنامه . اما برخی اختیارات مثل تصمیم گیری درباره ی نیروی انسانی و برنامه های درسی ، البته با حفظ چارچوب مشخص تر ، مساله ای است که نیاز به زمان و زمینه سازی بیشتر دارد .

به لحاظ حساسیت و اهمیت مساله ، باید روند انتقال اختیارات از تشکیلات ستادی و اداری به مدرسه ها با توجه به نکاتی چون :

چارچوب قانونی ، واقع بینی ، میزان توان و ظرفیت مدرسه ، صورت گیرد و از هرگونه شتابزدگی و عجله در این زمینه پرهیز شود .

مدرسه ی کارآمد...